نویز کنسلینگ چیست؟
اگر در شلوغی مترو، رفت‌وآمدهای روزمره شهری یا فضای باز، از کار با لپ‌تاپ کلافه شده‌اید، حتماً می‌دانید که سر و صدای مزاحم چقدر کیفیت تمرکز و آرامش ذهن را می‌گیرد. برای رفع این چالش، تکنولوژی حذف نویز به میدان آمده تا همهمه پیرامون را در کسری از ثانیه مهار کند. این مقاله پاسخی دقیق به این سوال است که نویز کنسلینگ چیست و این سازوکار صوتی چطور سکوت را به گوش‌های ما برمی‌گرداند.
نویز کنسلینگ چیست و چگونه کار می‌کند؟
نویز کنسلینگ(Noise Canceling) یا همان فناوری حذف نویز فعال، سیستمی هوشمند در هدفون‌ها است که با استفاده از میکروفون‌ها و پردازنده‌های داخلی، صدای مزاحم و همهمه محیط اطراف را شناسایی کرده و پیش از رسیدن به گوش شما، آن‌ها را خنثی می‌کند تا در سکوت کامل به موسیقی یا پادکست دلخواهتان گوش دهید.
برای اینکه بفهمیم نویز کنسلینگ (یا همان ANC) چطور کار می‌کند، بیایید صدا را مثل یک موج آب تصور کنیم. وقتی دو موج آب با هم برخورد می‌کنند، اگر قله یکی روی دره دیگری بیفتد، همدیگر را خنثی می‌کنند و آب آرام می‌شود. تکنولوژی حذف نویز دقیقاً همین کار را با امواج صوتی انجام می‌دهد.
ماجرا از این قرار است که روی بدنه این هدفون‌ها میکروفون‌های کوچکی تعبیه شده است. این میکروفون‌ها مدام صداهای اطراف (مثل صدای موتور ماشین، همهمه محیط یا صدای یکنواخت هواپیما) را گوش می‌دهند. سپس یک پردازنده کوچک داخل هدفون، در کسری از ثانیه صدای ضبط‌شده را آنالیز می‌کند و یک صدای دقیقاً مخالف (موج معکوس) می‌سازد و از طریق بلندگوها به گوش شما می‌فرستد.
وقتی این صدای ضد نویز با صدای واقعی محیط در داخل گوش شما ترکیب می‌شود، همدیگر را خنثی می‌کنند. نتیجه این می‌شود که صدای اطراف به شدت کم می‌شود و شما می‌توانید موزیک یا پادکست خود را در سکوت و آرامش بشنوید، بدون اینکه نیازی باشد ولوم صدا را تا آخر بالا ببرید.
انواع نویز کنسلینگ
هدفون‌ها صداهای مزاحم را به دو روش کم می‌کنند: با طراحی فیزیکی گوشی‌ها یا با کمک فناوری الکترونیکی. بعضی مدل‌ها فقط از یک روش استفاده می‌کنند و بعضی دیگر هر دو را با هم به کار می‌گیرند. انواع نویز کنسلینگ عبارتند از:
نویز کنسلینگ غیرفعال
در این روش، پدهای ضخیم دورگوشی یا طراحی دقیق کاپ‌ها مثل یک مانع فیزیکی جلوی ورود صدا را می‌گیرند. برای نمونه، در مدل‌های مانیتورینگ پشت‌بسته‌ای نظیر هدفون بیرداینامیک DT 770 Pro یا AKG K92، طراحی مهندسی‌شده بالشتک‌ها بالاترین سطح ایزولاسیون غیرفعال (پسیو) را بدون نیاز به باتری یا مدار الکترونیکی برای کاربر فراهم می‌کند.
نویز کنسلینگ فعال (ANC)
در هدفون‌های ANC، میکروفون‌ها صدای محیط را دریافت می‌کنند و هدفون صدایی مخالف آن تولید می‌کند تا بخشی از نویز کاهش یابد. این فناوری معمولاً در کم‌کردن صداهای یکنواخت و بم، مثل صدای موتور یا تهویه، بهتر عمل می‌کند. بااین‌حال، همه صداها را کاملاً حذف نمی‌کند.
نویز کنسلینگ ترکیبی (Hybrid ANC)
این سیستم از میکروفون‌هایی در بیرون و داخل گوشی استفاده می‌کند تا صدا را هم پیش از ورود به گوش و هم داخل کاپ بررسی کند. عملکرد دقیق آن به طراحی و کیفیت هدفون بستگی دارد.
نویز کنسلینگ میکروفون (ENC)
این قابلیت برای بهتر شنیده‌شدن صدای شما در تماس‌ها و گفت‌وگوهای صوتی طراحی شده است؛ دقیقاً مشابه میکروفون مجهز به سیستم فیلتر نویز در هدست حرفه‌ای بیرداینامیک MMX 300 که سر و صدای اتاق را برای مخاطب حذف می‌کند و با سیستم ANC (که صدا را برای گوش خود شما خنثی می‌کند) تفاوت دارد.
روش‌های فعال‌سازی نویز کنسلینگ (حذف نویز)
روش روشن‌کردن ANC در هدفون‌های مختلف یکسان نیست. معمولاً می‌توانید این قابلیت را با دکمه روی هدفون یا از طریق برنامه سازنده فعال کنید. بعضی مدل‌ها هم امکان تنظیم شدت حذف نویز یا انتخاب حالت شنیدن صدای محیط را دارند.
|
روش فعال‌سازی |
نحوه استفاده | نکته |
|
دکمه روی هدفون |
دکمه‌ای با عنوان‌هایی مثل NC یا ANC را فشار دهید. |
با هر بار فشار ممکن است بین ANC، حالت شفافیت و خاموش جابه‌جا شوید. |
|
پنل لمسی |
روی بخش لمسی گوشی هدفون ضربه بزنید یا آن را نگه دارید. |
فرمان لمسی بسته به مدل فرق می‌کند؛ راهنمای محصول را بررسی کنید. |
|
اپلیکیشن سازنده |
هدفون را به برنامه مخصوص آن وصل کنید و ANC را از تنظیمات روشن کنید. |
در بعضی مدل‌ها می‌توانید شدت حذف نویز را هم تنظیم کنید. |
| حالت خودکار یا تطبیقی | هدفون با توجه به محیط، تنظیمات حذف نویز را تغییر می‌دهد. |
این قابلیت فقط در برخی مدل‌ها وجود دارد و ممکن است به تنظیم در برنامه نیاز داشته باشد. |
حالت شفافیت با ANC تفاوت دارد: در این حالت، هدفون صدای محیط را از طریق میکروفون‌ها به گوش می‌رساند تا مثلاً هنگام صحبت‌کردن یا عبور از خیابان، اطراف را بهتر بشنوید. برای استفاده ایمن در خیابان، به قابلیت‌های هدفون اکتفا نکنید و حواستان به محیط باشد.
مزایای نویز کنسلینگ
هدفون نویز کنسلینگ می‌تواند در محیط‌های شلوغ شنیدن موسیقی، پادکست یا صدای جلسه را راحت‌تر کند. بااین‌حال، میزان تأثیر آن به مدل هدفون، اندازه و نحوه قرارگیری روی گوش و نوع صدای محیط بستگی دارد. مزایای استفاده از هدفون نویز کنسلینگ عبارتند از:
کاهش صدای یکنواخت محیط
ANC معمولاً در کم‌کردن صداهایی مانند موتور هواپیما، قطار یا سیستم تهویه مؤثرتر است. صداهای ناگهانی و گفت‌وگوی نزدیک ممکن است همچنان شنیده شوند.
شنیدن محتوا با صدای کمتر
وقتی بخشی از همهمه محیط کاهش پیدا می‌کند، ممکن است نیازی نباشد صدای موسیقی را تا حد زیادی بالا ببرید. برای مراقبت از شنوایی، همچنان بهتر است صدا را در حد متعادل نگه دارید و مدت طولانی با صدای بلند گوش ندهید.
کمک به تمرکز در محیط‌های شلوغ
کاهش بعضی صداهای پس‌زمینه می‌تواند کار، مطالعه یا تماس را در مکان‌های پررفت‌وآمد راحت‌تر کند؛ اما نتیجه برای همه افراد و محیط‌ها یکسان نیست.
همچنین در سفر، در هواپیما، اتوبوس یا قطار، کم‌شدن صدای ممتد موتور می‌تواند تجربه شنیدن را دلپذیرتر کند.
چرا گاهی هنگام روشن کردن نویز کنسلینگ در گوش احساس فشار می‌کنیم؟
اگر برای اولین بار از هدفون‌های دارای حذف نویز فعال استفاده کنید، شاید در لحظات اولیه حس کنید یک فشار سبک (چیزی شبیه به زمان فرود هواپیما یا رفتن به ارتفاعات) به پرده گوشتان وارد می‌شود. این یک خطای دید یا فشار فیزیکی واقعی نیست؛ بلکه یک واکنش جالب از طرف سیستم شنوایی و مغز شماست.
مغز انسان به شنیدن مداوم صداهای پس‌زمینه عادت دارد. وقتی هدفون با کمک مدارهای الکترونیکی ناگهان ارتعاشات بم و همهمه محیط را خنثی می‌کند و محیط اطراف را کاملاً بی‌صدا نشان می‌دهد، مغز دچار یک تعجب موقت حسی می‌شود. این سکوت ناگهانی باعث می‌شود مغز تصور کند فشار هوا تغییر کرده است. این حس معمولاً پس از چند دقیقه استفاده عادی کاملاً از بین می‌رود و گوش شما با سکوت محیط سازگار می‌شود.
آیا نویز کنسلینگ می‌تواند به گوش آسیب برساند یا شنوایی را ضعیف کند؟
یک سوال رایج که ذهن بسیاری از خریداران را درگیر می‌کند این است که آیا استفاده مداوم از فناوری حذف نویز خطری برای سلامت گوش دارد یا خیر. پاسخ این است که خیر، خود تکنولوژی نویز کنسلینگ هیچ آسیبی به گوش نمی‌رساند.
سیستم ANC تنها با تولید امواج معکوس، به مغز کمک می‌کند تا صدای مزاحم محیط را کمتر بشنود و هیچ‌گونه موج زیان‌آور، تشعشع یا فشار مکانیکی مضری به مجرای گوش وارد نمی‌کند. در واقع، این فناوری حتی می‌تواند حافظ سلامتی شما باشد؛ چون وقتی همهمه آزاردهنده محیط حذف می‌شود، شما دیگر مجبور نیستید برای شنیدن موسیقی یا پادکست، ولوم هدفون را تا انتهای نوار صوتی بالا ببرید و به سلول‌های حسگر شنوایی آسیب بزنید.
البته نکته مهم این است که استفاده طولانی‌مدت از هر نوع هدفونی با ولوم بالا، فارغ از داشتن یا نداشتن نویز کنسلینگ، می‌تواند به شنوایی لطمه بزند. بنابراین رعایت حد تعادل و استراحت دادن به گوش‌ها در طول روز همچنان بهترین راهکار برای حفظ سلامت شنوایی است.
راهنمای انتخاب هدفون دارای نویز کنسلینگ
بهترین هدفون لزوماً گران‌ترین مدل یا مدلی با بیشترین تعداد قابلیت نیست. انتخاب مناسب به این بستگی دارد که کجا و برای چه کاری از آن استفاده می‌کنید. پیش از خرید، به راحتی، کیفیت ANC، شارژدهی و امکانات موردنیازتان توجه کنید. برای انتخاب هدفون دارای این قابلیت، به این موارد دقت کنید:
نوع استفاده را مشخص کنید
برای رفت‌وآمد و ورزش، وزن و ثبات هدفون اهمیت دارد. برای سفر یا کار طولانی، راحتی گوشی‌ها و کیفیت حذف صدای یکنواخت را هم بررسی کنید.
به نوع طراحی توجه کنید
مدل‌های دورگوشی معمولاً سطح بیشتری از گوش را می‌پوشانند؛ مدل‌های داخل‌گوشی سبک‌تر و جمع‌وجورترند. در هر دو نوع، اندازه مناسب و قرارگیری درست روی گوش بر کاهش صدای محیط اثر می‌گذارد.
فقط به عبارت ANC اکتفا نکنید
وجود این قابلیت به‌تنهایی نشان نمی‌دهد حذف نویز در عمل چقدر مؤثر است. اگر امکانش را دارید، هدفون را امتحان کنید و ببینید در محیطی شبیه محل استفاده شما چه عملکردی دارد.
شارژدهی را با ANC روشن بررسی کنید
فعال‌بودن حذف نویز معمولاً روی مصرف باتری اثر می‌گذارد. عدد شارژدهی در حالت ANC را جداگانه در مشخصات محصول بررسی کنید.
امکانات جانبی را متناسب با نیازتان بسنجید
حالت شفافیت، اتصال چندنقطه‌ای، کیفیت میکروفون تماس، امکان استفاده باسیم و برنامه تنظیمات ممکن است برای بعضی کاربران مهم باشد؛ اما همه این قابلیت‌ها برای همه ضروری نیستند.
راحتی و کیفیت ساخت را جدی بگیرید
وزن، فشار هدبند، جنس پدها و امکان تعویض سری‌های داخل‌گوشی بر راحتی استفاده طولانی‌مدت اثر می‌گذارند.
مشخصات را از منبع معتبر بررسی کنید
پیش از نهایی کردن خرید، حتماً عملکرد حذف نویز و اصالت کالا را بسنجید. شما می‌توانید در بخش فروشگاه صوتیران (به‌عنوان نمایندگی رسمی محصولات جی‌بی‌ل)، مدل‌های خاصی نظیر هدفون بی‌سیم جی‌بی‌ل مدل JBL Live 650BTNC را بررسی کرده و برای اطلاع از وضعیت موجودی، قیمت و گزینش دقیق‌ترین مدل متناسب با نیاز خود، از مشاوره تخصصی کارشناسان صوتیران بهره‌مند شوید.